Divlje ptice Velikog ratnog ostrva (1. Deo)
adomak grada ušuškan je prirodni rezervat i dom za više od stotinu različitih vrsta ptica u zavisnosti od doba godine. Ptice selice čine oko 30 odsto ukupnog broja vrsta
U betonskoj džungli Beograda, svakodnevnoj gužvi koju stvaraju hiljade automobila i buci ovog neumornog grada, deluje potpuno neverovatno da se veoma blizu nalazi jedna prirodna oaza. U njenim uvalama, senkama drveća i na nasipima dom nalaze vrste za koje verovatno ne bismo ni pretpostavili da žive nadomak grada. Kada govorimo o Velikom ratnom ostrvu, koje se nalazi na samom mestu gde se reka Sava uliva u Dunav, a na koje se pruža pogled s Kalemegdanske tvrđave, reč je zapravo o teritoriji čija je urbanizacija zabranjena i na čijem se očuvanju biosfere i te kako radi. Zato hajde da zajedno upoznamo neke od ptica koje su stanovnici ovog bajkovitog mesta.
Veliko ratno ostrvo, gotovo u svojoj celini, predstavlja prirodni rezervat i dom za više od stotinu različitih vrsta ptica. Ovaj broj varira, naravno, u zavisnosti od doba godine. Ptice selice, koje ne provode čitavu godinu na Velikom ratnom ostrvu i u njegovoj okolini, već ili migriraju iz severnih krajeva do naše zemlje, ili se pak zimi spuštaju još južnije, čine oko 30 odsto ukupnog broja vrsta.
- Orao belorepan
Orao belorepan, pripadnik porodice jastrebova jeste najveći orao Evrope. S rasponom krila od više od dva metra, ova ptica smeđeg perja i žutog kljuna definitivno nije vrsta koju biste očekivali praktično u samom srcu milionskog grada. Ova vrsta naseljava područja severne Evrope, pa na istok sve do Japana, gde se uglavnom gnezdi, dok zime provodi na teritorijama jugoistočne, ali i jugozapadne Azije. Međutim, grupe orlova belorepana takođe naseljavaju i delove Evrope i Azije tokom cele godine, odnosno ne sele se. Baš se određen broj takvih parova „smestio” i na Velikom ratnom ostrvu. Orlovi belorepani su na ušću Save takođe nekoliko puta na svet izveli mlade.
- Ronac
Ovo je zapravo subfamilija u okviru porodice plovki, koja obuhvata više različitih vrsta, od kojih su neke povremeni stanovnici Velikog ratnog ostrva. Hrane se uglavnom ribom i račićima, a specifična fiziologija im omogućava da izluče višak unesene soli. To znači da ronci bez problema mogu da gutaju velike količine morske vode, na taj način unoseći i hranu. Ipak, neke vrste preferiraju rečna staništa, dok se na morske obale sele tek u zimskom periodu.
- Crna roda
Crna roda je ptica selica koja tokom svake godine prelazi izuzetno velike razdaljine. U Evropi ova ptica naseljava severne i istočne močvarne teritorije, gde provodi leta, dok na jesen počinje migraciju ka srednjoj Africi, prolećući usput preko jugoistočne Evrope. Crne rode ne žive u grupama i najčešće su nedruštvene, osim u periodu odgoja mladih, kada oba roditelja imaju ulogu u brizi o novoizvedenim mladuncima. Veliko ratno ostrvo je za ove životinje pogodno jer im plićaci, uvale i kanali omogućavaju lak pristup plenu, odnosno insektima, ribama, vodozemcima, ali i malim sisarima. Međutim, crne rode nije lako uočiti jer su ove životinje poprilično plašljive i uglavnom se sklanjaju od neželjenih pogleda.
- Patka njorka
Ove patke leta provode u severnom delu Evrope i severne Azije, a kada dođe jesen, jata kreću na jug da prezime. Određen broj pataka njorki zimu provodi baš na Velikom ratnom ostrvu. Mužjaci i ženke njorki su, kao i kod drugih pataka, poprilično različiti. Dok mužjake krasi duboko kestenasto perje s belim akcentima ispod krila i na donjem delu tela, kao i jarkožure oči, perje ženki je nešto blažih smeđih tonova, dok su oči takođe smeđe boje.
- Čaplja
Čaplje su zapravo porodica, koja obuhvata veliki broj rodova i vrsta, a čak njih nekoliko naseljava i močvarne regije naše zemlje, uključujući i Veliko ratno ostrvo. Ove životinje dugih nogu i kljunova kreću se po plitkoj vodi i među trskom u potrazi za ribama i vodozemcima kojima se hrane. Iako su različite vrste čaplji rasprostranjene širom sveta i naseljavaju sve kontinente osim Antarktika, to ne znači da ne doprinose značajno biodiverzitetu srpskih močvara.
